سامانه همایش های دانشگاه شمال

صفحه اصلی / دانشگاه، حقوق عامه، انفال و مسئولیت های اجتماعی

مسئولیت اجتماعی دانشگاه در راستای صیانت از حق مؤلف

نویسندگان :

احسان نعمتی¹ مهدی طالقان غفاری² فروغ کاشانی آمل³

1- دانشگاه مازندران 2- دانشگاه مازندران 3- دانشگاه شمال

کلمات کلیدی :

مسئولیت اجتماعی،دانشگاه،حق مؤلف،مالکیت فکری،اخلاق پژوهش

چکیده :

دانشگاه به‌عنوان یکی از نهادهای اثرگذار و مولد در عرصه علم و فرهنگ، مسئولیتی فراتر از آموزش و پژوهش در برابر جامعه دارد. یکی از مهم‌ترین ابعاد این مسئولیت، صیانت از حقوق مؤلفان و پدیدآورندگان آثار علمی، ادبی و هنری است. احترام به حق مؤلف نه‌تنها یک الزام قانونی، بلکه نشانه‌ی بلوغ فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی یک جامعه می‌باشد. در سال‌های اخیر، از یک سو، گسترش پدیده‌هایی همچون کپی‌برداری غیرمجاز، دانلودهای غیر قانونی، انتشار اثر بدون اجازه مؤلف و از سوی دیگر، ضعف آگاهی نسبت به حقوق مالکیت فکری، ایفای مسئولیت از سوی دانشگاه‌ها را بعنوان یک مسئولیت اجتماعی در این حوزه برجسته کرده است. سؤال اینجاست که دانشگاه چگونه می‌تواند از حق مؤلف صیانت نماید و در این خصوص اثرگذاری لازم را داشته باشد؟ در این مقاله با روش تحلیلی–توصیفی، این پاسخ حاصل می‌شود که دانشگاه می‌تواند با آموزش صحیح در گروه های مختلف علمی، اساتید و خصوصاً دانشجویان را با قوانین و مقررات حقوق مالکیت فکری آشنا نموده و با توصیه های لازم و تشویق به رعایت حق مؤلف باعث برجستگی فرهنگ احترام به حق مؤلف در کشور شود. همچنین احترام اساتید محترم دانشگاه به حق مؤلف و پرهیز از تخلف پژوهشی (به دلایلی همچون حمایت نشدن مادی، کمبود وقت و کمی بودن شاخص های ترفیع و ارتقاء)، اجبار نکردن دانشجویان به ارائه کارهای تحقیقی و پژوهشی، ایجاد مراکز هوش مصنوعی در راستای آموزش استفاده صحیح و منصفانه از ابزارهای مربوطه، ایجاد کمیته های اخلاق در پژوهش و تبلور نمودن اصل صیانت از حق مؤلف حتی در موارد بسیار جزئی از سوی دانشگاه، می‌تواند گام بسیار مهمی برای توسعه فرهنگی، اخلاقی و علمی دانشجویان، شهروندان و سایر آحاد جامعه باشد.