سامانه همایش های دانشگاه شمال

صفحه اصلی / دانشگاه، حقوق عامه، انفال و مسئولیت های اجتماعی

نقش حقوق و تکالیف در تقویت فرهنگ شهروندی و تحقق حکمرانی شهری کارآمد (مطالعه موردی: شهر گرگان)

نویسندگان :

افشین مهرآفرین¹ قاسم کرم نژاد² عبدالرضا نظری خوشدره گی³ محمدرضا سلطانی استرآبادی⁴

1- شهرداری گرگان 2- شهرداری گرگان 3- شهرداری گرگان 4- شهرداری گرگان

کلمات کلیدی :

شهرداری گرگان،مدیریت شهری،فرهنگ شهروندی،قوانین شهری،مشارکت شهروندی

چکیده :

در سال‌های اخیر، توجه به فرهنگ شهروندی به‌ عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی مدیریت شهری، در شهر گرگان نیز اهمیتی روزافزون یافته است. شهروندی، به‌مثابه پدیده‌ای اجتماعی و سیاسی، یکی از شاخص‌های بنیادین نظام‌های مردم‌سالار و نشانه‌ای از بلوغ و پویایی جامعه شهری به شمار می‌آید. تقویت این فرهنگ، مستلزم مشارکت مؤثر شهروندان در فرایند تصمیم‌سازی، سیاست‌گذاری و تعیین اولویت‌های شهری است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر پایه مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با مدیران و کارشناسان شهرداری گرگان انجام شده و با روش تحلیل مضمون به تبیین ابعاد مختلف فرهنگ شهروندی در مدیریت شهری پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پراکندگی و تداخل وظایف نهادهای مرتبط با امور شهری و تعدد قوانین نامشخص، دو چالش عمده در مسیر نهادینه‌سازی فرهنگ شهروندی در گرگان‌ هستند. از یک سو، بخشی از فعالیت‌ها بدون مجوز قانونی صریح اما بر پایه عرف شهرداری انجام می‌گیرند؛ و از سوی دیگر، وظایف ضروری‌ای وجود دارند که قانون‌گذار به‌ صورت روشن برای شهرداری‌ها تبیین نکرده است. بر اساس نتایج، سه مسئله اصلی در زمینه قوانین و مقررات شهری مشاهده می‌شود: نبود ضمانت اجرایی مؤثر، ابهام در متون قانون، و وجود خلأهای تقنینی؛ که هر کدام آثار قابل توجهی بر تحقق فرهنگ شهروندی و کارآمدی مدیریت شهری گرگان برجای می‌گذارد.