سامانه همایش های دانشگاه شمال

صفحه اصلی / دانشگاه، حقوق عامه، انفال و مسئولیت های اجتماعی

پیشگیری وضعی از بیماری‌های واگیردار با محوریت بیماری اچ‌پی‌وی و نقش دادستان به عنوان مسئول حقوق عامه

نویسندگان :

محمد نبی پور¹ فاطمه مظاهری²

1- موسسه آموزش عالی شمال آمل 2- موسسه آموزش عالی شمال آمل

کلمات کلیدی :

حقوق عامه،بیماری‌های واگیردار،دادستان

چکیده :

بیماری‌های واگیردار از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت عمومی و امنیت اجتماعی به شمار می‌آیند، زیرا علاوه بر پیامدهای فردی، آثار گسترده‌ای بر نظم اجتماعی و کارآمدی اقتصادی بر جای می‌گذارند (WHO, 2023). در این میان، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به عنوان یکی از شایع‌ترین عفونت‌های مقاربتی، با پیامدهایی چون سرطان دهانه رحم، ناباروری و هزینه‌های سنگین درمانی، در ایران کمتر از آنچه شایسته است مورد توجه قرار گرفته است (وزارت بهداشت، ۱۴۰۰). این وضعیت ضرورت بازاندیشی در راهبردهای پیشگیرانه، به ویژه از منظر حقوقی و جرم‌شناختی را آشکار می‌سازد. هدف پژوهش حاضر، بررسی کاربست پیشگیری وضعی در کنترل بیماری‌های واگیردار با تأکید بر HPV و تحلیل نقش دادستان به عنوان مدافع حقوق عامه در الزام نهادهای ذی‌ربط به اجرای اقدامات پیشگیرانه است. نوآوری این مطالعه در ترکیب رویکردهای حقوق سلامت و جرم‌شناسی با نهاد دادستانی به عنوان محور حقوقی تضمین‌کننده منافع عمومی نهفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیشگیری وضعی از طریق اقداماتی مانند ارتقای آموزش عمومی، توسعه واکسیناسیون، نظارت بر ارائه خدمات بهداشتی و ایجاد هماهنگی میان نهادهای اجرایی، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش شیوع بیماری‌های واگیردارایفا کند (CDC, 2022). در این میان، دادستان با توجه به وظیفه قانونی صیانت از حقوق عامه، قادر است با بهره‌گیری از ابزارهای حقوقی، نهادهای ذی‌ربط را به اقدام پیشگیرانه وادار نماید. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که کارآمدی سیاست‌های بهداشت عمومی در حوزه HPV منوط به ایفای نقش فعال دادستان در مقام ناظر بر حقوق عامه است. تقویت جایگاه دادستانی در این عرصه می‌تواند به کاهش پیامدهای اجتماعی و بهداشتی بیماری‌های واگیردار در ایران بینجامد.